GENEL BİLGİLER

BUHARLAŞMA VE YOĞUŞMA ISISI

Sıcak yaz günlerinde su birikintilerindeki suların azaldığını ve  kaybolduğuna şahit olmuşuzdur. Veya güneşe karşı astığımız ıslak elbiselerin ya da herhangi bir yere dökülen suyun bir süre sonra kuruyup kaybolduğunu görmüşsünüzdür. Sıvıların dışarıdan aldıkları enerji ile gaz haline dönüşmesi olayına buharlaşma denir. Buharlaşma her sıcaklıkta ve sadece maddenin yüzeyinde meydana gelir. Elimize kolonya döktüğümüzde serinlik hissederiz. Bunun sebebini hiç düşündünüz mü? Kolonyayı elimize döktüğümüzde bir süre sonra kaybolduğunu görürüz. Maddelerin ısı etkisi ile hal değiştirdiğini biliyoruz. Ayrıca sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye doğru ısı geçişi olur. Elimiz kolonyadan daha sıcak olduğu için kolonyaya ısı vererek onu buharlaştırır. Bu sayede elimiz ısı verdiği için soğur, kolonya da ısı alarak gaz hale geçer.

Çamaşırlarımızı hangi sıcaklıkta olursa olsun balkona astığımızda kuruduğunu görürüz. Ya da hava ne kadar soğuk olursa olsun, bir yere dökülen suyun bir süre sonra yok olduğunu görürüz. Öyleyse sıcaklık ne olursa olsun buharlaşma gerçekleşir. Sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır. Ancak sıcaklık derecesine göre buharlaşma hızı değişir. Çamaşırları yazın balkona astığımızda daha hızlı kururken kışın daha yavaş kururlar. Gaz halindeki bir maddenin ısı kaybederek sıvı hale gelmesine ise yoğuşma denir. Çaydanlıktan çıkan su buharına soğuk tencere kapağı tuttuğumuzda kapak üzerinde su damlacıkları oluşur. Mutfakta yemek pişerken camların buğulandığını görürüz. Pişen yemekten çıkan buharlar, cama temas edince, cam soğuk olduğu için ısı vererek sıvı hale geçer.

Buharlaşma Ve Yoğuşma Isısı

Bütün saf sıvı maddelerin sabit atmosfer basıncı altında sıvı halden gaz hale geçtiği sabit bir sıcaklık değeri vardır. Sıvıların kendilerine ait bu sıcaklık değerine kaynama sıcaklığı ya da kaynama noktası denir. Örneğin: su 100 ^oC’ta, benzen 80 ^oC’ta kaynamaya başlar.                                                                                                                                                         Donma ve erime işlemleri birbirinin tersi olduğu gibi yoğunlaşma olayının tersi de kaynamadır. Bu sebeple yoğuşma noktası kaynama noktasına eşittir. Yoğuşma ve kaynama ve süresince sıcaklık sabit kalır.

        Her maddenin kaynama sıcaklığı birbirinden farklıdır. Bu sebeple kaynama sıcaklığı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Aşağıda bazı maddelerin kaynama (yoğuşma) sıcaklıkları verilmiştir.

Buharlaşma Ve Yoğuşma Isısı

Maddenin adı	Kaynama (yoğuşma) sıcaklığı (oC)
Su	100
Oksijen	-183
Alüminyum	2057
Cıva	358

Günlük Hayattaki Buharlaşma Örnekleri:

Örnek 1: Elimize kolonya döktüğümüzde, bir süre sonra elimizin kuruduğunu görürüz. Çünkü kolonya buharlaşmıştır.

Örnek 2: Yağmurdan sonra oluşan su birikintileri bir süre sonra kaybolur. Çünkü su birikintisindeki sular buharlaşmıştır.

Örnek 3: Annemiz çamaşırları yıkadıktan sonra asar. Bir süre sonra çamaşırlar kurur. Çünkü çamaşırdaki sular buharlaşmıştır.

NOT: Bahsettiğimiz üç örnekte de buharlaşma farklısıcaklıklarda oluşur. Çünkü buharlaşma her sıcaklıkta olabilir.

Buharlaşma Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler:

1.Buharlaşma ile kaynama farklı olaylardır.

2.Buharlaşma her sıcaklıkta olur. Örneğin deniz suyu her sıcaklıkta buharlaşır. 

3.Sıcaklık arttıkça buharlaşma hızı artar.

4.Sıvılar buharlaşırken dışarıdan ısı alırlar.                                       


Yoğuşma: Gazların çevreye ısı vererek sıvı haline geçmelerine yoğuşma denir.Bildiğimiz gibi yağışlar yoğunlaşma sonucu oluşur.

Günlük Hayattaki Yoğuşma Örnekleri:

Örnek 1: Banyo yaptıktan sonra banyodaki aynaya dikkat ettiniz mi? Üzerindeki su kabarcıkları su buharının yoğuşmasıyla oluşmuştur.

Örnek 2:Buzdolabından çıkardığımız içecek kutularının üzerindeki su kabarcıklarısu buharının yoğuşmasıyla oluşmuştur.

Örnek 3:Yağmur, kar gibi yağışlar yükselen su buharının soğuk bir tabakaya rastlayarak yoğuşması sonucu meydana gelir.